Sigorta attığında çoğu kişinin ilk tepkisi onu kaldırıp unutmak oluyor. Bir kez attıysa sorun yok. Ama aynı sigorta haftada birkaç kez iniyorsa, bu size bir şey söylemeye çalışıyor demektir. Bu yazıda, usta çağırmadan önce kendi başınıza bakabileceğiniz şeyleri anlatıyoruz.
Önce hangi şalterin attığına bakın
Sigorta kutusunu açtığınızda iki tür şalter görürsünüz:
- Otomatik sigortalar: Üzerinde B16, C10, B25 gibi yazılar olan, genelde her odaya ya da cihaza bir tane düşen dar şalterler.
- Kaçak akım rölesi: Daha geniş, üzerinde “T” ya da “TEST” yazan bir düğmesi olan, genelde 30 mA yazan şalter.
Hangisinin attığı, sorunun ne olduğu hakkında çok şey söyler.
Otomatik sigorta atıyorsa
Otomatik sigorta iki durumda atar: hat aşırı yüklendiğinde ya da kısa devre olduğunda.
Aşırı yük
Sigorta biraz zaman geçtikten sonra atıyorsa, çoğu zaman aynı hatta fazla cihaz çalışıyordur. En klasik örnek mutfak: fırın, su ısıtıcısı ve bulaşık makinesi aynı anda çalışınca 16 amperlik sigorta iner.
Ne yapabilirsiniz? Hangi cihazların aynı anda çalıştığına dikkat edin. Ağır cihazları farklı zamanlarda kullanmayı deneyin. Sorun devam ediyorsa o cihazlardan birine ayrı hat çekilmesi gerekir.
Kısa devre
Sigorta anında, bir cihazı açtığınız ya da prize taktığınız an atıyorsa kısa devre vardır. Bu genelde arızalı bir cihazdan, ezilmiş bir kablodan ya da bir prizin içindeki temastan kaynaklanır.
Ne yapabilirsiniz? Sigorta attığı anda ne yapıyordunuz? Bir cihazı mı açtınız? O cihazı prizden çekip sigortayı kaldırın. Sigorta kalıyorsa sorun büyük ihtimalle o cihazda.
Kaçak akım rölesi atıyorsa
Kaçak akım rölesi, elektriğin olması gereken yoldan değil de başka bir yoldan, örneğin nemli bir duvardan ya da bir cihazın gövdesinden toprağa kaçtığını algılayınca devreyi keser. Sizi elektrik çarpmasından koruyan cihaz budur.
Sık rastlanan sebepler:
- Yağmurdan sonra atıyorsa: balkon, bahçe ya da dış cephe aydınlatmasına su girmiştir
- Banyo ya da duş sonrası atıyorsa: aspiratör, havlupan ya da banyodaki bir priz nem almıştır
- Çamaşır, bulaşık makinesi ya da şofben çalışırken atıyorsa: o cihazın rezistansı kaçak yapıyordur
- Hiçbir şey yapmazken rastgele atıyorsa: tesisatın bir yerinde izolasyonu bozulmuş bir kablo olabilir
Kendiniz deneyebileceğiniz yöntem: Tüm otomatik sigortaları indirin. Kaçak akım rölesini kaldırın. Sonra otomatik sigortaları teker teker kaldırın. Hangisini kaldırdığınızda röle atıyorsa kaçak o hattadır. O hattaki cihazları prizden çekip tekrar deneyin.
Kaçak akım rölesini köprülemek ya da söktürmek asla çözüm değil. Röle atmayı keser ama koruma da ortadan kalkar. Bir gün o kaçak bir insanın üzerinden geçtiğinde onu durduracak bir şey kalmaz.
Sigortayı büyütmek işe yarar mı?
Hayır ve tehlikelidir. 16 amperlik sigortanın yerine 25 amper takarsanız sigorta atmaz ama o hattaki kablo bu akımı taşıyacak kalınlıkta değilse ısınmaya başlar. Duvarın içinde ısınan kablo, yangın sebebidir. Sigorta, kabloyu korumak için oradadır. Sigortayı kabloya göre seçmek gerekir, tersine değil.
Ne zaman usta çağırmalısınız?
- Sigorta kaldırınca hemen geri atıyorsa
- Prizden, anahtardan ya da panodan yanık kokusu geliyorsa
- Panonun ya da bir prizin dokunulamayacak kadar ısındığını hissediyorsanız
- Yukarıdaki yöntemlerle sebebi bulamadıysanız
Bahçeşehir, Esenkent ya da Ispartakule’deyseniz bizi arayın. Telefonda yukarıdakileri anlatırsanız, çoğu zaman sorunun ne olduğunu daha gelmeden tahmin edebiliyoruz.